Tekst
Tomaten op drie hoog
In maart kreeg iedereen in groep 7 van meester Ruben een zakje met tomatenzaadjes. "Over vier maanden houden we een proeverij," zei hij, "en wie de lekkerste tomaat kweekt, wint." Bram woonde op drie hoog in een flat zonder tuin, met alleen een smal balkon. Toch was hij vastbesloten om te winnen.
Thuis stopte hij zes zaadjes in een bakje met potgrond en zette het op de vensterbank. Elke ochtend keek hij of er al iets gebeurde, maar de aarde bleef dagenlang kaal. Zijn moeder legde uit dat er in elk zaadje een piepklein plantje zit, met een voorraadje voedsel eromheen. Met water en warmte wordt dat plantje wakker. Na acht dagen piepten er eindelijk twee lichtgroene blaadjes boven de aarde uit, en de volgende dag nog drie.
In mei zette Bram de sterkste plantjes in grote potten op het balkon. Tomaten hebben veel zon en water nodig, en dat merkte hij meteen. Op warme dagen hingen de blaadjes al voor de middag slap naar beneden. Hij gaf ze voortaan 's ochtends en 's avonds water. Toen de planten steeds hoger werden, bond hij ze vast aan de stokken van een oude bezem, zodat ze niet zouden omvallen.
In juni verschenen er kleine gele bloemetjes. Maar er kwamen geen tomaten, hoe lang Bram ook wachtte. Zijn buurvrouw, mevrouw Kaya, die vroeger een grote moestuin in Turkije had, keek eens over het muurtje. "Je bloemen worden niet bestoven," zei ze. "Hier op drie hoog komen bijna geen hommels." Ze liet zien hoe hij elke bloem zachtjes kon schudden, zodat het stuifmeel loskwam. Een week later zaten er overal kleine, harde groene bolletjes aan de planten.
Bram begon zich af te vragen waar de tomaten in de supermarkt eigenlijk vandaan kwamen. Hij zocht het op en ontdekte dat veel Nederlandse tomaten het hele jaar door in kassen groeien, onder lampen en met verwarming. In de winter komen ze vaak uit Spanje of Marokko, met vrachtwagens die dagenlang onderweg zijn. Zijn eigen tomaten hadden alleen zon, water en een beetje hulp van mevrouw Kaya nodig gehad.
Begin juli kleurde de eerste tomaat eindelijk dieprood. Bram plukte hem voorzichtig en sneed hem doormidden. Hij was zoeter en sappiger dan elke tomaat die hij ooit had gegeten. Bij de proeverij werd hij maar derde, na twee kinderen met een grote tuin. Toch liep Bram trots naar huis. Op het balkon plukte hij de mooiste tomaat die er nog hing, en hij belde aan bij mevrouw Kaya.
Thuis stopte hij zes zaadjes in een bakje met potgrond en zette het op de vensterbank. Elke ochtend keek hij of er al iets gebeurde, maar de aarde bleef dagenlang kaal. Zijn moeder legde uit dat er in elk zaadje een piepklein plantje zit, met een voorraadje voedsel eromheen. Met water en warmte wordt dat plantje wakker. Na acht dagen piepten er eindelijk twee lichtgroene blaadjes boven de aarde uit, en de volgende dag nog drie.
In mei zette Bram de sterkste plantjes in grote potten op het balkon. Tomaten hebben veel zon en water nodig, en dat merkte hij meteen. Op warme dagen hingen de blaadjes al voor de middag slap naar beneden. Hij gaf ze voortaan 's ochtends en 's avonds water. Toen de planten steeds hoger werden, bond hij ze vast aan de stokken van een oude bezem, zodat ze niet zouden omvallen.
In juni verschenen er kleine gele bloemetjes. Maar er kwamen geen tomaten, hoe lang Bram ook wachtte. Zijn buurvrouw, mevrouw Kaya, die vroeger een grote moestuin in Turkije had, keek eens over het muurtje. "Je bloemen worden niet bestoven," zei ze. "Hier op drie hoog komen bijna geen hommels." Ze liet zien hoe hij elke bloem zachtjes kon schudden, zodat het stuifmeel loskwam. Een week later zaten er overal kleine, harde groene bolletjes aan de planten.
Bram begon zich af te vragen waar de tomaten in de supermarkt eigenlijk vandaan kwamen. Hij zocht het op en ontdekte dat veel Nederlandse tomaten het hele jaar door in kassen groeien, onder lampen en met verwarming. In de winter komen ze vaak uit Spanje of Marokko, met vrachtwagens die dagenlang onderweg zijn. Zijn eigen tomaten hadden alleen zon, water en een beetje hulp van mevrouw Kaya nodig gehad.
Begin juli kleurde de eerste tomaat eindelijk dieprood. Bram plukte hem voorzichtig en sneed hem doormidden. Hij was zoeter en sappiger dan elke tomaat die hij ooit had gegeten. Bij de proeverij werd hij maar derde, na twee kinderen met een grote tuin. Toch liep Bram trots naar huis. Op het balkon plukte hij de mooiste tomaat die er nog hing, en hij belde aan bij mevrouw Kaya.