Tekst
De wolf is terug
Meer dan honderd jaar lang kwam de wolf in Nederland alleen nog voor in sprookjes, zoals Roodkapje. Daarin is hij altijd de slechterik: sluw, hongerig en gevaarlijk. Maar in 2015 liep er opeens een echte wolf door Drenthe, die helemaal vanuit Duitsland was gekomen. Veel mensen waren verrast, want bijna niemand had verwacht dat de wolf zelf zou terugkeren. Daarna volgden er meer, en in 2019 werden op de Veluwe de eerste wolvenwelpen geboren. Sindsdien leven er weer vaste groepen wolven in ons land.
Vroeger kwamen er in Nederland juist heel veel wolven voor. Mensen zagen ze als gevaarlijke concurrenten, die hun schapen en koeien doodbeten. Wie een wolf doodschoot, kreeg zelfs een beloning. Tegelijk werden steeds meer bossen gekapt, zodat de dieren minder ruimte hadden. Zo verdween de wolf helemaal uit ons land. Dat hij nu terug is, komt vooral doordat wolven in heel Europa beschermd worden. In Duitsland groeide het aantal wolven daardoor snel. Jonge wolven verlaten hun roedel om een eigen gebied te zoeken. Ze kunnen in één nacht tientallen kilometers afleggen, en landsgrenzen bestaan voor hen niet.
Veel natuurkenners zijn blij met de terugkeer. De wolf is een toproofdier: hij staat bovenaan de voedselketen. Hij eet vooral reeën, herten en wilde zwijnen. Vaak pakt hij de zieke of zwakke dieren, omdat die het makkelijkst te vangen zijn. Doordat er een wolf rondloopt, blijven herten minder lang op één plek staan grazen. Natuurkenners noemen dat ook wel het landschap van de angst: prooidieren blijven alert en trekken steeds verder. Jonge boompjes krijgen zo meer kans om te groeien. Ook de resten van zijn prooien zijn nuttig, want kevers, vossen en vogels eten ervan mee. Volgens deze kenners maakt de wolf de natuur dus gezonder.
Schapenhouders kijken er heel anders naar. Een wolf die een weiland vol schapen vindt, bijt er soms in één nacht meerdere dood. De overheid betaalt de eigenaar dan een vergoeding. "Maar met geld krijg ik mijn dieren niet terug," zeggen veel schapenhouders. Ze kunnen hun weilanden beschermen met hoge, elektrische hekken. Die zijn duur, en het kost veel tijd om ze te plaatsen. Op dijken is dat extra lastig. Daar grazen juist veel schapen, omdat ze het gras kort houden en de grond stevig maken. Sommige schapenhouders die vaak getroffen worden, denken er zelfs over om helemaal te stoppen.
Ook sommige wandelaars en ouders maken zich zorgen, hoewel wolven meestal schuw zijn en mensen liever uit de weg gaan. Op een paar plekken kwam een wolf toch opvallend dicht bij mensen, soms zelfs midden op de dag. Dat gebeurt soms doordat mensen ze eten hebben gegeven, waardoor ze hun angst voor mensen verliezen. Deskundigen raden aan om bij een ontmoeting rustig te blijven, jezelf groot te maken en niet weg te rennen. Moet zo'n brutale wolf dan worden gevangen of doodgeschoten? Over die vraag zijn politici, boeren en natuurorganisaties het vaak niet met elkaar eens.
De wolf zet ons dus voor een lastige keuze. Nederland is een klein land, waar heel veel mensen dicht op elkaar wonen. Hoeveel ruimte willen we hier geven aan wilde dieren die we niet kunnen controleren? Voor de een is de wolf het bewijs dat de natuur zich herstelt. Voor de ander is hij een bedreiging voor zijn dieren en zijn manier van leven. Een antwoord waar iedereen tevreden mee is, bestaat misschien niet.
Vroeger kwamen er in Nederland juist heel veel wolven voor. Mensen zagen ze als gevaarlijke concurrenten, die hun schapen en koeien doodbeten. Wie een wolf doodschoot, kreeg zelfs een beloning. Tegelijk werden steeds meer bossen gekapt, zodat de dieren minder ruimte hadden. Zo verdween de wolf helemaal uit ons land. Dat hij nu terug is, komt vooral doordat wolven in heel Europa beschermd worden. In Duitsland groeide het aantal wolven daardoor snel. Jonge wolven verlaten hun roedel om een eigen gebied te zoeken. Ze kunnen in één nacht tientallen kilometers afleggen, en landsgrenzen bestaan voor hen niet.
Veel natuurkenners zijn blij met de terugkeer. De wolf is een toproofdier: hij staat bovenaan de voedselketen. Hij eet vooral reeën, herten en wilde zwijnen. Vaak pakt hij de zieke of zwakke dieren, omdat die het makkelijkst te vangen zijn. Doordat er een wolf rondloopt, blijven herten minder lang op één plek staan grazen. Natuurkenners noemen dat ook wel het landschap van de angst: prooidieren blijven alert en trekken steeds verder. Jonge boompjes krijgen zo meer kans om te groeien. Ook de resten van zijn prooien zijn nuttig, want kevers, vossen en vogels eten ervan mee. Volgens deze kenners maakt de wolf de natuur dus gezonder.
Schapenhouders kijken er heel anders naar. Een wolf die een weiland vol schapen vindt, bijt er soms in één nacht meerdere dood. De overheid betaalt de eigenaar dan een vergoeding. "Maar met geld krijg ik mijn dieren niet terug," zeggen veel schapenhouders. Ze kunnen hun weilanden beschermen met hoge, elektrische hekken. Die zijn duur, en het kost veel tijd om ze te plaatsen. Op dijken is dat extra lastig. Daar grazen juist veel schapen, omdat ze het gras kort houden en de grond stevig maken. Sommige schapenhouders die vaak getroffen worden, denken er zelfs over om helemaal te stoppen.
Ook sommige wandelaars en ouders maken zich zorgen, hoewel wolven meestal schuw zijn en mensen liever uit de weg gaan. Op een paar plekken kwam een wolf toch opvallend dicht bij mensen, soms zelfs midden op de dag. Dat gebeurt soms doordat mensen ze eten hebben gegeven, waardoor ze hun angst voor mensen verliezen. Deskundigen raden aan om bij een ontmoeting rustig te blijven, jezelf groot te maken en niet weg te rennen. Moet zo'n brutale wolf dan worden gevangen of doodgeschoten? Over die vraag zijn politici, boeren en natuurorganisaties het vaak niet met elkaar eens.
De wolf zet ons dus voor een lastige keuze. Nederland is een klein land, waar heel veel mensen dicht op elkaar wonen. Hoeveel ruimte willen we hier geven aan wilde dieren die we niet kunnen controleren? Voor de een is de wolf het bewijs dat de natuur zich herstelt. Voor de ander is hij een bedreiging voor zijn dieren en zijn manier van leven. Een antwoord waar iedereen tevreden mee is, bestaat misschien niet.